Geçtiğimiz hafta hayata veda eden ünlü sanatçı Robert Frank’in unutulmaz kareleri

0
Photograph-from The Americans- courtesy Pace-MacGill
Robert Frank 1 Ekim 1924’te Zürih’te doğdu. Aynı kentte eğitim gördü. 1947’de ABD’ye gitti. Önce New York’da Harper’s Bazaar dergisi için bir süre moda fotoğrafı çekti, sonra bağımsız olarak çalışmaya başladı. 1955’te Guggenheim bursunu kazanarak ABD’yi dolaştı. Bu gezinin sonucunda, 1958’de Les Americans (“Amerikalılar”) adlı ünlü kitabını yayımladı. Fotoğraf dünyasında büyük yankılar yapan bu kitabın yayımlanmasından kısa bir süre sonra, 1960’ta fotoğrafı bıraktı ve film çekmeye başladı.
Photograph-from-The-Americans-courtesy-Pace-MacGill

1950’lerde Cartier-Bresson’un ve yandaşlarının ünlü anlamlı an (decisive moment) kuramını bir kenara bırakan birkaç fotoğrafçıdan biri oldu; bunun yerine Walker Evans’ın açtığı yoldan giderek olağan görünümleri, olağan anlarda fotoğraf lam ayı yeğledi ve yeni bir gerçekçiliğe yöneldi. Frank’ın insanları, birbirinden yalıtılmış, kendi dünyalarında kaybolmuş, yaşamın ezdiği insanlardır, formikalar, plastikler, vb. gibi teknolojinin getirdiği çeşitli yapay nesnelerle çevrilmişlerdir. Frank, bunları hem keskin bir gözlemcilikle, hem de içten bir duyarlılıkla saptayarak ustaca bir siyah-beyaz tekniği ve kendine özgü, esnek bir kamera kullanımıyla yansıtır.

Photograph-Fotostiftung Schweiz-Winterthur

The Americans adlı çalışma günümüzün Çağdaş Amerikan fotoğrafının baş yapıtlarından kabul edilir, M.Ellen Mark, Elliot Erwitt, Diane Arbus gibi dikkat çekici olarak adlandırılan fotoğrafçıların çalışmalarında dolaysız bir biçimde izlerine rastlayabileceğimiz bir etki bırakır.

Photograph-courtesy Pace-MacGill

Frank’in gerçekleştirdiği çalışmanın kaynağına indiğimiz zaman 1937 yılında kurulan FSA Projesi ve Photo League’in fotoğraflarının etkilerini görebiliriz. Bu iki çalışmada 1929’deki büyük buhranın (ekonomik kriz) ardından Amerikan Sosyal yaşamına ışık tutan çalışmalar olarak karşımıza çıkmaktadır. Farm Security Administration, hükümet tarafından 1935 yılında ekonomik krizden etkilenen çiftçiler için kurulan yardım kuruluşudur. 1937 yılında kuruluş, bünyesine kattığı ona yakın fotoğrafçı ile çiftçilerin yaşam koşullarını belgelemeye yönelik bir proje başlatır.

Photograph- from The Americans courtesy Pace-MacGill

Roy Stryker adlı bir akademisyen başkanlığında, Arthur Rothstein isimli bir bilimsel fotoğrafçı, foto muhabirleri Carl Mydans, Walker Evans, Belgesel Fotoğrafçı Dorothea Lange ve ressam Ben Shahn tarafından örgütlenen topluluk, 1940’lı yılların ilk yıllarına kadar çalışmalarını sürdürür. FSA’nın karşılaştığı en büyük zorluk, Amerikan uygarlığı düşüncesine tamamen kökten bir biçimde farklı olan bir sınıf ve eylemi görüntülemeleridir.

Photograph- from The Americans – courtesy Pace-MacGill

Özellikle Amerikanın güney bölgesinde gerçekleştirdikleri çalışmalarında, hor görülen zenciler ve fakir beyazları görüntülerler. Çalışmanın ilk yılında daha politik bir yaklaşımla güçlükler görüntülenirken, 1938 yılında çekilen fotoğraflarda, kırsal yaşama dair daha olumlu ve ılımlı bir hava sezilmektedir. Hükümet adına çalışmalarından dolayı yaşanan bu biçimsel ve ideolojik değişime rağmen, gerçekleştirdikleri çalışmalar, Amerikan sosyal yaşamına farklı (hatta ideolojik) bir bakışın ilk örnekleri olarak ardından gelen yeni kuşak Amerikan fotoğrafçılarını etkilemiştir.

 

Men’s room, railway station. From The Americans © Robert Frank

 

Drive-in-movie-Detroit-1955.-From-The-Americans-©-Robert-Frank-©-Robert

 

Photograph – from The Americans courtesy Pace-MacGill

 

Detroit River Rouge Plant, 1955. From The Americans © Robert Frank

 

Photograph-from-The-Americans-courtesy-Pace-MacGill

 

YORUM YAP

Lütfen yorumunuzu girin!
Lütfen adınızı buraya girin